Klaster receptą na zdrowy rynek apteczny

Klaster receptą na zdrowy rynek apteczny

Od kilku lat zmiany na polskim rynku aptecznym prowadzą do jego wzrastającej koncentracji. Zjawisko to polega na stopniowym przejmowaniu rynku aptecznego przez wielkie sieci skupione w grupach zakupowych, franczyzowych, dystrybucyjnych powiązanych z hurtowniami i producentami leków.

Mechanizm jest podobny do tego, jaki kilka lat temu wystąpił w branży spożywczej i artykułów RTV i AGD. Wszystkie te branże zostały zdominowane przez operatorów sieciowych oferujących jednolite produkty i standardy w sieci swoich placówek, prowadząc jednocześnie wojnę cenowo-kosztową z indywidualnymi, niezależnymi sprzedawcami, a także między sobą. Można też przyjąć, że rynek apteczny jest mniej więcej w połowie tego procesu. Ogólna liczba aptek nie ulega radykalnym wahaniom, ale liczba aptek indywidualnych, niezależnych systematycznie maleje, a w to miejsce powstają apteki sieciowe.

Przyczyną likwidowania aptek indywidualnych i niezależnych jest fakt ich słabszej pozycji ekonomicznej. Wielkie sieci apteczne, często z kapitałem zagranicznym, wykorzystują efekt skali do negocjowania korzystniejszych warunków cenowych oraz płatniczych. Jednocześnie posiadając wystarczające zasoby finansowe, są w stanie rozwijać infrastrukturę i wyposażenie aptek, a także produkować i wprowadzać na rynek produkty pod własnymi markami. Co więcej, apteki sieciowe w coraz większym stopniu inwestują w rozwój własnych produktów farmaceutycznych, suplementów diety czy też dermokosmetyki. Ponadto wielkie sieci aptekarsko- drogeryjne posiadają środki, pozwalając na prowadzenie aktywnego marketingu i reklamy w prasie, radiu, telewizji, Internecie, a także przez ulotki i gazetki w skali, która nigdy nie będzie dostępna dla indywidualnego aptekarza.

W tej sytuacji indywidualna apteka nie może reagować na presję konkurencji obniżaniem cen lub marketingiem, co skutkuje systematycznym odpływem pacjentów, spadkiem poziomu sprzedaży, obniżeniem rentowności, dekapitalizacją, ograniczaniem oferty, a finalnie prowadzi do bankructwa i likwidacji apteki.

Na sytuację ekonomiczną branży dodatkowo wpłynął negatywnie kryzys ekonomiczny ostatnich lat, ze względu na niższą realizowaną marżę i sprzedaż, które zapoczątkowały nowy system refundacji leków w 2012 r., prowadząc do załamania rynku aptecznego w roku 2013.

Reasumując, na skutek dynamicznych zmian, do których dochodzi na rynku aptecznym, następuje eliminowanie z rynku niezależnych aptek indywidualnych, prowadzonych z reguły przez polskich rodzimych przedsiębiorców, często firm rodzinnych.

Pesymistyczne nastroje wśród rodzimych przedsiębiorców wynikają z tego, że niezależni aptekarze widzą, że nie tylko nie mają szans na rozwój, ale i coraz trudniej jest im po prostu utrzymać się na rynku. Część z nich myśli tylko o tym, jak przetrwać, ale są i tacy, którzy dla ratowania firm wdali się w nielegalny handel lekami. Jest to obecnie w Polsce poważny problem, który ma już własną nazwę, tj. odwrócony łańcuch dystrybucji produktów leczniczych. Polega on na wywożeniu tańszych leków z Polski na rynki zagraniczne, gdzie są one droższe, co w konsekwencji prowadzi do poważnych braków w zaopatrzeniu w te leki na rynku krajowym. Przy czym często są to leki ratujące życie.

Trudna sytuacja rynkowa oraz wiele innych czynników sprawia, że pojawia się chęć współdziałania w celu przeciwstawienia się zagrożeniom oraz oczekiwanie wsparcia ze strony innych podmiotów zaangażowanych w szeroko pojętą farmację, co stanowi bazę wyjściową do zbudowania platformy współpracy dla wykorzystania efektu synergii i zwiększenia skali oddziaływania na rynku.

W tym celu Fundacja Strywald Blisko Ciebie zdecydowała się powołać Klaster Farmaceutyczny Synergia. Klaster ma za zadanie skupiać uczestników rynku farmaceutycznego dla reprezentowania wspólnych interesów, podnoszenia kompetencji i konkurencyjności, realizacji projektów inwestycyjnych wdrażania innowacyjnych rozwiązań.

Zgodnie z definicją klaster to geograficzne skupisko wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach i związanych z nimi instytucji (np. uniwersytetów, jednostek normalizacyjnych i stowarzyszeń branżowych), konkurujących między sobą, ale również współpracujących. Jest to grupa przedsiębiorstw podobnej branży świadomie starająca się wykorzystać współpracę w ramach klastra dla osiągnięcia przewagi konkurencyjnej. Współpraca ta następuje w ramach poczwórnej heliksy: nauka, biznes, edukacja, samorząd plus instytucje pośredniczące: finansowanie, doradztwo, marketing.

Klaster Farmaceutyczny Synergia został zawiązany w połowie roku 2013 przez przedsiębiorstwa skupione w grupie spółek GWM oraz firm współpracujących. Rok 2013 został poświęcony na budowanie koncepcji, modelu funkcjonowania i dokumentów statutowych Klastra. Początek roku 2014 to okres pierwszych rozmów z potencjalnymi partnerami Klastra spoza grupy Strywald oraz seria wyjazdów studyjnych i udziałów w konferencjach i szkoleniach dotyczących rozmaitych aspektów funkcjonowania inicjatyw klastrowych. Od drugiego kwartału b. r. rozpoczęto formalizowanie współpracy z nowymi partnerami Klastra. Proces ten trwa nadal ze względu na znaczne zainteresowanie inicjatywą. Jednocześnie rozpoczęły się działania nakierowane na prace koncepcyjne nad głównymi projektami Klastra, jak również organizacja spotkań i konferencji z tym związanych.

Misją Klastra Farmaceutycznego Synergia jest przede wszystkim umożliwienie pełnego korzystania przez społeczeństwo ze zdobyczy współczesnej farmacji poprzez zwiększenie zaangażowania farmaceutów w zapewnienie bezpieczeństwa i skuteczności farmakoterapii oraz poprawę wskaźników zdrowotności społeczeństwa, dzięki działaniom na rzecz zwiększenia innowacyjności, efektywności, poziomu kompetencji i konkurencyjności uczestników rynku farmaceutycznego.

Okazją do podsumowania ponad rocznej działalności Klastra stała się konferencja zorganizowana przez Fundację Strywald Blisko Ciebie, która miała miejsce w dniu 10 października b. r. w siedzibie firmy GWM Sp. z o. o.

Sptkanie Klastra - okładka

Konferencja ta była kolejnym spotkaniem organizowanym w ramach Klastra Farmaceutycznego „Synergia”, a jej celem głównym było przedstawienie zaawansowania i kierunków prac nad dokumentami programowymi nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014–2020, jak również omówienie obszarów potencjalnej współpracy z Uniwersytetem Zielonogórskim przy realizacji wspólnych przedsięwzięć badawczo-rozwojowych mających podnieść innowacyjność i konkurencyjność polskiego rynku aptecznego i szerzej: farmaceutycznego.

Tematyka konferencji zdeterminowała skład osobowy zaproszonych gości.

Klaster_synergia fot.1Urząd Marszałkowski Województwa lubuskiego reprezentował Wicemarszałek Maciej Szykuła oraz Dyrektor Departamentu Lubuskiego Regionalnego Programu Operacyjnego Pan Paweł Sługocki. Uniwersytet Zielonogórski reprezentowali: dr hab. inż. Andrzej Pieczyński prof. UZ – Prorektor ds. Rozwoju, prof. dr hab. inż. Janusz Szajna – współzałożyciel i wieloletni Prezes firmy ADB, dr inż. Janusz Jabłoński  reprezentujący podczas konferencji Wydział Matematyki, Informatyki i Ekonometrii Uniwersytetu Zielonogórskiego, a także Karol Dąbrowski z Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Tradycyjnie w formie telekonferencji udział w spotkaniu wzięła dr hab. n. farm. Agnieszka Skowron z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, będącego Partnerem Strategicznym Klastra, reprezentująca Zakład Farmacji Społecznej Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum. Wśród zaproszonych gości znajdował się także mgr farm. Adam Chojnacki Lubuski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny. Konferencję zaś zainicjował oraz prowadził Fundator Fundacji Strywald Blisko Ciebie Waldemar Strychanin.

Klaster_synergia fot.2W konferencji, która miała charakter informacyjno- konsultacyjny, udział wzięli obecni partnerzy Klastra, jak również przedstawiciele podmiotów które zaproszono do włączenia sie do tej inicjatywy. Zaproszenie do udziału w konferencji przyjęli m. in.: Izabela Jankowska – Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Gorzowie Wlkp., dr Henryk Kloczkowski – Dyrektor Specjalistycznego Zakładu Medycznego Fundacji „Nasze Zdrowie” NZOZ, Dorota Modrzewska – Dyrektor Gorzowskiej Lecznicy Specjalistycznej Sp. z o. o., lek. med. Piotr Dębicki – Prezes Wielospecjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp., Kamil Jakubowski – Prezes Szpitala Międzyrzeckiego Sp. z o. o., mgr farm. Małgorzata Olczyk – reprezentująca Szpital Wojewódzki w Zielonej Górze, Tadeusz Iżykowski – Prezes Zarządu Stowarzyszenie Hospicjum Św. Kamila w Gorzowie Wlkp., Beata Molińska – Prezes Oddziału Szczecin Farmacol S.A., Witold Wendowski – właściciel Aptek „Hygea” oraz Jarosław Falkowski reprezentujący firmę Kamsoft.

W trakcie wystąpień podczas konferencji przedstawiono między innymi takie zagadnienia jak: zaawansowanie i kierunki prac nad wdrażaniem programów pomocowych na lata 2014–2020, e-gospodarka i e-zdrowie w nowej perspektywie finansowej EU, dotychczasowe doświadczenia w wykorzystaniu programów pomocowych, a także mechanizmów i zasad wykorzystania środków programów pomocowych na lata 2014–2020 z uwzględnieniem w nich roli inicjatyw klastrowych – zaprezentowane przez Macieja Szykułę – Wicemarszałka Województwa Lubuskiego oraz Pawła Sługockiego – Dyrektora Departamentu Lubuskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Dr hab. inż. Andrzej Pieczyński prof. UZ – Prorektor ds. Rozwoju przedstawił kierunki rozwoju współpracy Uniwersytetu Zielonogórskiego z przedsiębiorcami w obszarach B+R (badania i rozwój), formy możliwej współpracy przedsiębiorców z Uniwersytetem Zielonogórskim, znaczenie rozwoju współpracy przedsiębiorców z Uniwersytetem dla rozwoju przedsiębiorczości oraz nauki; miejsce klastrów we współpracy przedsiębiorców z Uniwersytetem. Ponadto dr hab. inż. Janusz Szajna, prof. UZ podzielił się doświadczeniami we współpracy z krajowymi i zagranicznymi ośrodkami nauki w zakresie rozwoju innowacyjnych technologii, w tym e-medycyny oraz doświadczeniami w kreowaniu i wdrażaniu innowacji technologicznych i organizacyjnych na przykładzie firmy ADB. Doświadczenia Wydziału Matematyki, Informatyki i Ekonometrii Uniwersytetu Zielonogórskiego we współpracy z przedsiębiorcami na rzecz B+R i transferu osiągnięć nauki do zastosowań praktycznych poruszył dr inż. Janusz Jabłoński. Dr hab. n. farm. Agnieszka Skowron z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie odniosła się do zagadnień poprawności programowej i metodologicznej planowanych głównych projektów Klastra, m. in. wdrożenia e-opieki farmaceutycznej jako elementu składowego kompleksowej e-opieki zdrowotnej, ich spójności z dokumentami programowymi i postulatami w zakresie wzorcowych, modelowych rozwiązań.

Konferencję zakończyła dyskusja zwieńczona podpisaniem listu intencyjnego o współpracy z Wydziałem Matematyki, Informatyki i Ekonometrii Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Oto, co wicemarszałek Macieja Szykuła oraz prezes Piotr Dębicki powiedzieli naszej gazecie na temat powstałego Klastra Farmaceutycznego Synergia, w kontekście jej celowości i szans na rozwój:

Wypowiedzi Wicemarszałka Szykuły oraz Prezesa Dębickiego.

Wicemarszałek Maciej Szykuła:

  • Branża farmaceutyczno-medyczna to branża strategicznie ważna przez wzgląd na rozwój i bezpieczeństwo naszych obywateli. Wspieranie tego sektora leży zatem w interesie lubuskiego samorządu i jest jego obowiązkiem. Sprawny klaster farmaceutyczny to efektywne funkcjonowanie, ściśle związane z możliwością zrealizowania elementarnych potrzeb społecznych za pomocą koordynacji działań różnych podmiotów, a także wsparcia legislacyjnego. Chcemy żeby mieszkańcy województwa lubuskiego żyli długo i w dobrym zdrowiu. Musimy więc mieć dostęp do skutecznych terapii, profilaktyki, diagnostyki i leków, na które będzie nas stać. Trzeba zatem zrobić wszystko, co leży w zasięgu możliwości naszego samorządu, przedsiębiorców, uczelni i ośrodków naukowo-badawczych oraz placówek służby zdrowia, by zrealizować ten cel. Wspólne działania w tym zakresie, to także większa gwarancja skutecznego pozyskiwania środków z nowej perspektywy finansowej – Regionalnego Programu Operacyjnego – Lubuskie 2020. Dowodem na to jest m. in. oś priorytetowa I w ramach priorytetu inwestycyjnego 3.3. – Gospodarka i Innowacje w kategorii inwestycji: Klastry i sieci powiązań, gdzie alokacja środków wynosi ponad 20 mln. zł. Jestem przekonany, że wspólnymi siłami, możemy poprawić tę trudną sytuację polskich przedsiębiorców oraz firm rodzimych na coraz bardziej wymagającym rynku farmaceutycznym.

Prezes Prezes Wielospecjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp. Piotr Dębicki:

  • Opieka farmaceutyczna nad pacjentami naszego Szpitala znakomicie się wpisuje w strategię podnoszenia jakości usług i oferowania chorym lepszych rozwiązań medycznych w ważnym segmencie terapii lekowej. Przy okazji lekarze i farmaceuci otrzymują bezpieczne i wygodne narzędzie planowania leczenia i jego późniejszej oceny, dodatkowo z uwzględnieniem leków wykupywanych bez recepty i suplementów diety. Dzięki współdziałaniu w ramach klastra silnych innowacyjnych firm, takich jak Strywald czy Wielospecjalistyczny Szpital Wojewódzki, utworzenie w naszym regionie pionierskiej w skali Polski sieci opieki farmaceutycznej staje się bardzo realne. Wsparcie naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Zielonogórskiego zapewniają klastrowi najwyższej jakości know-how, zaś życzliwa pomoc samorządu województwa i organów administracji ułatwiają przygotowanie i realizację nowatorskich projektów. Wszystkie działania planowane w klastrze idealnie pasują do filozofii rozwoju Szpitala, który chce stać się nowoczesną europejską placówką ochrony zdrowia.

Redakcja

Leave a Reply